Een beeld uit een tijd waarin het bier in het Maasland nog met paard en wagen tot bij de cafés en de mensen thuis werd gebracht. Een zwaar beladen bierwagen, houten bakken vol flessen en twee stevige trekpaarden brengen ons terug naar het Lanaken en Neerharen van het begin van de twintigste eeuw. Tot aan de Eerste Wereldoorlog telde Lanaken een vijftal brouwerijen. Een belangrijke plaats in deze plaatselijke biergeschiedenis werd ingenomen door de oude brouwerij van Pietersheim. Deze oorspronkelijke banbrouwerij van de familie de Merode lag binnen het domein van Pietersheim en werd vanaf het begin van de 19de eeuw geëxploiteerd door de familie de Caritat de Peruzzis. Voor de verdeling van het bier beschikte de brouwerij over speciaal uitgeruste bierwagens. Een bekende naam daarbij was Nicolaas Vrancken uit de Waterstraat, de laatste depothouder van de brouwerij Pietersheim in Lanaken. Om zijn bierhandel nieuw leven in te blazen, kreeg hij van de weduwe de Caritat de Peruzzis verschillende materialen ter beschikking, waaronder twee bierwagens en een paard. Samen met zijn oudste zoon Lambert Vrancken trok hij vervolgens door het Maasland om cafés en particulieren te bevoorraden. Voor het zware vervoer werden stevige trekpaarden ingezet. De volgeladen bierwagen werd voortgetrokken door twee krachtige ‘Brabanders’, paarden die uitstekend geschikt waren voor het zware werk op de vaak slechte en onverharde wegen van die tijd. Ook Neerharen behoorde tot de plaatsen waar vader en zoon Vrancken hun bier leverden. De komst van de bierwagen moet destijds een vertrouwd beeld zijn geweest. Het ritmische geluid van paardenhoeven en houten wielen, samen met het gerinkel van de glazen flessen in de bakken, kondigde de bierhandelaar al van ver aan. Achter de paarden volgde de hoge wagen, zwaar beladen met de voorraad die onderweg van café tot café en van klant tot klant werd afgeleverd. Op deze foto komt die verdwenen wereld nog eenmaal tot leven: de bierwagen met zijn houten bakken, de paarden in hun zware tuig en de mannen die instonden voor de bevoorrading. Geen vrachtwagens, pallets of moderne distributie, maar paardenkracht, handenarbeid en lange ritten door het Maasland. Zo vond het bier van Pietersheim zijn weg vanuit Lanaken naar Neerharen en andere dorpen in de omgeving. Een alledaags tafereel uit een verdwenen tijd, waarin de namen Pietersheim, de Caritat de Peruzzis en Vrancken onlosmakelijk verbonden bleven met een stukje oude Lanakense brouwerijgeschiedenis.
PS: In oude bronnen kan men zowel de schrijfwijze Pietersheim als Petersheim tegenkomen. Petersheim is dus geen eenvoudige schrijffout, maar een historische spelling die vroeger daadwerkelijk werd gebruikt. Zo komt in een encyclopedische bron uit 1947 nog de benaming “heerlijkheid Petersheim” voor. Tegenwoordig is Pietersheim de algemeen aanvaarde en officiële schrijfwijze, zoals in “Burcht en kasteel Pietersheim”. Daarom gebruik ik in deze tekst consequent de benaming brouwerij Pietersheim te Lanaken, ook wanneer oudere bronnen soms over Petersheim spreken.
X
Geen opmerkingen:
Een reactie posten