DILSEN - EEN LIJNPAARD IN ACTIE (JAREN '30)

Updated en ingekleurd

Langs de Zuid-Willemsvaart in Dilsen, ergens in de jaren dertig, zien we een beeld uit een verdwenen wereld. Een zwaar vrachtschip glijdt langzaam door het kanaal, maar niet op eigen motorkracht. Op het jaagpad langs het water loopt een krachtig lijnpaard, begeleid door zijn voerman. Via een lange lijn trekt het dier het schip vooruit. Dit werk werd jagen of scheepsjagen genoemd. Langs kanalen waren daarvoor speciale jaagpaden aangelegd. Wanneer een schip geen eigen motor had of niet op windkracht kon varen, konden paarden het vaartuig vanaf de oever voorttrekken. De mannen die dit werk uitvoerden werden onder meer scheepsjagers, teugelaars of teugelders genoemd. Een lijnpaard was geen gewoon werkpaard. Het dier moest gewend zijn aan de lange treklijn, het water en het langzaam voortbewegende schip. Ondanks het enorme gewicht van een geladen binnenschip kon een paard op het water een veel grotere last verplaatsen dan met een wagen over land. Dilsen vormt daarbij een bijzonder stukje geschiedenis. In de jaren dertig werd de Zuid-Willemsvaart hier verbreed en werden verschillende bochten afgesneden. Daardoor werd ook het bestaande jaagpad op sommige plaatsen onderbroken. Om de lijnpaarden toch hun weg langs het kanaal te laten vervolgen, werden speciale jaagbrugjes of passerelles gebouwd. tussen Smeermaas en Bocholt werden er een zestal van dergelijke brugjes aangelegd. Plannen uit 1938 vermelden exemplaren van ongeveer 42 meter lang en 3 meter breed. Belangrijk is dat het jaagpad toen nog daadwerkelijk werd gebruikt door lijnpaarden die schepen zonder eigen motor voorttrokken. Zo is deze foto meer dan alleen een tafereel van een man, een paard en een schip. Ze herinnert aan de laatste periode waarin paardenkracht letterlijk deel uitmaakte van de scheepvaart op de Zuid-Willemsvaart. Dag na dag stapten mens en dier over het jaagpad, terwijl naast hen het zwaarbeladen schip langzaam door het Limburgse kanaallandschap schoof. Het hoefgetrappel, het kraken van het tuig en het gespannen touw behoorden toen nog tot het dagelijkse geluid langs het water.

X