Lanaken – de oude Caridengbrug over het Albertkanaal, omstreeks 1970 (ca. 1968–1973). Zicht vanaf het houten brugdek in de richting van het centrum van Lanaken.
Wie vroeger in Lanaken over de Carideng-brug ging, bevond zich midden in een landschap dat sterk verbonden was met de industriële ontwikkeling van de gemeente. De donkere ijzeren constructie, het houten brugdek en de zware dwarsliggers vormden een markante doorgang. Op oude beelden kijkt men vanuit het bijna donkere binnenste van de brug naar het lichtere centrum van Lanaken, met de kerktoren als herkenningspunt in de verte.
De naam van de brug leefde voort door haar ligging bij de Carideng-rubberfabriek. Die fabriek behoorde decennialang tot de belangrijke werkgevers van Lanaken. De onderneming kende haar oorsprong in 1924, aanvankelijk onder de naam Radium, en werd later Carideng. Historische bronnen uit de jaren 1950 en 1960 vermelden de S.A. Carideng à Lanaken als producent van industriële rubberproducten, waaronder zware transportbanden voor onder meer de mijnindustrie.
Carideng was in het Lanaken van de twintigste eeuw veel meer dan zomaar een fabriek. Generaties mannen en vrouwen uit Lanaken en de omliggende Maasdorpen vonden er werk. De fabriek hoorde bij het dagelijkse leven: bij het komen en gaan van arbeiders, het vrachtverkeer en het typische geluid en ritme van een industriële gemeente. Zelfs tijdens de meidagen van 1940 speelde het bedrijf ongewild een rol in de oorlogsgeschiedenis. De hoge schoorsteen van de Carideng-fabriek was als mogelijk vijandelijk observatiepunt aangeduid en werd bij de Duitse inval vernield.
De Carideng-brug werd daardoor voor veel Lanakenaren een herkenningspunt. Het was geen sierlijke monumentale brug, maar een functioneel bouwwerk: stevig ijzerwerk boven en langs de rijweg en een wegdek van zware houten planken, die door regen, verkeer en jarenlang gebruik steeds meer verweerd raakten. Wie erover reed, zal zich waarschijnlijk ook het typische gerommel van de wielen over die planken herinneren.
Op de oude foto is juist die sfeer prachtig bewaard gebleven. De zware stalen balken maken van de brug bijna een donkere tunnel. Tussen de constructie door valt het daglicht naar binnen. Onder de voeten liggen de lange, afgesleten planken en aan het einde opent zich opnieuw Lanaken. Het is een beeld waarin industrie en dorpsleven letterlijk in elkaars verlengde liggen.
Het einde van Carideng kwam hard aan. Op 4 maart 1981 werd de NV Carideng failliet verklaard. In de Vlaamse Raad werd enkele weken later gesproken over het verlies van 415 arbeidsplaatsen, een bijzonder zware klap voor het Maasland. Later datzelfde jaar, op 7 september 1981, begon op de voormalige industriële basis een nieuw hoofdstuk met Hercorub.
Zo behoort ook de Carideng-brug tot het collectieve geheugen van het oude Lanaken. Voor wie haar nog gekend heeft, was ze misschien gewoon de brug waar men dagelijks overheen moest. Maar vandaag vertelt zo'n foto veel meer: over een tijd van fabrieksarbeid, houten brugdekken, zware ijzerconstructies en een Lanaken dat langzaam veranderde van een landelijke gemeente in een plaats waar industrie een belangrijke rol speelde.
De Carideng-brug was geen groot monument. Ze was iets veel waardevollers voor de plaatselijke geschiedenis: een alledaags herkenningspunt dat duizenden Lanakenaren jarenlang met hun werk, hun dorp en hun herinneringen verbond.
X

Geen opmerkingen:
Een reactie posten