LANAKEN TREIN LIJN 20

Updated

De spoorweg in Lanaken behoort tot een stukje geschiedenis dat vandaag bijna uit het landschap verdwenen is. De rails op deze foto maakten deel uit van spoorlijn 20, Hasselt–Maastricht, een internationale verbinding die al op 1 oktober 1856 in gebruik werd genomen. De lijn liep via onder meer Beverst, Eigenbilzen, Gellik en Lanaken naar Maastricht. Lanaken kreeg daarbij een bijzondere betekenis als grensstation tussen België en Nederland. Voor generaties inwoners was de spoorweg een vertrouwd onderdeel van het dorpsbeeld. Treinen kwamen en gingen, goederen werden aangevoerd en afgevoerd en rond het station ontstond bedrijvigheid. Het oorspronkelijke reizigersverkeer hield echter geen stand tegen de groeiende concurrentie van bus en auto. Op 4 april 1954 werd het reizigersverkeer tussen Beverst en Maastricht opgeheven. Wie daarna langs het spoor woonde, zag dus vooral nog goederentreinen voorbijtrekken.

EEN SPOORLIJN DIE BLEEF LEVEN

Na 1954 werd het opvallend stil rond de perrons, maar de spoorlijn zelf bleef belangrijk voor de industrie. Vooral goederenvervoer hield de verbinding met Maastricht nog tientallen jaren in leven. Lanaken bleef een echt grenspunt waar Belgische en Nederlandse spoorwegactiviteiten elkaar ontmoetten. In de jaren tachtig kon het er zelfs nog behoorlijk druk zijn. Zo reed in 1984 onder andere de dagelijkse kolentrein Zolder–Alsdorf via Lanaken, waar de trein door de Nederlandse spoorwegen werd overgenomen. De trein op de foto past in die laatste periode waarin men nog rollend materieel op de oude lijn kon aantreffen. Het beeld is bijzonder omdat het niet alleen een trein toont, maar ook het toenmalige landschap rond het spoor: de eenvoudige overwegbeveiliging, de typische gebogen straatlantaarns, elektriciteitsmasten en het industriële karakter van de omgeving. Het is een Lanaken dat voor veel mensen nog herkenbaar zal zijn, maar dat inmiddels sterk veranderd is. Een bijzondere gebeurtenis vond plaats in 1989, toen uitzonderlijk opnieuw een Nederlandse dieseltrein tussen Hasselt en Maastricht reed ter promotie van de spoorverbinding. Zulke ritten voedden de hoop dat de oude internationale verbinding ooit opnieuw een toekomst voor reizigers zou krijgen.

HET EINDE VAN EEN TIJDPERK

Begin jaren negentig viel uiteindelijk ook voor het reguliere goederenverkeer het doek. Het verkeer richting Maastricht eindigde rond 1990 en in 1992 werd het resterende goederenverkeer aan Belgische zijde beëindigd. Daarmee kwam na meer dan een eeuw een einde aan het dagelijkse spoorwegbedrijf dat zo lang bij Lanaken had gehoord. Toch was het verhaal nog niet helemaal voorbij. Het gedeelte tussen Maastricht en Lanaken werd vele jaren later opgeknapt. Op 8 juni 2011 reed voor het eerst in jaren opnieuw een trein tussen Maastricht en Lanaken, ditmaal in het kader van goederenvervoer. Het grote herstel van de historische verbinding Hasselt–Maastricht kwam er uiteindelijk echter niet. Ook het oude station van Lanaken verdween. Het stationsgebouw, dat ooit reizigers, spoorwegpersoneel en douanediensten had ontvangen, werd op 26 maart 2006 zwaar beschadigd door brand en uiteindelijk in 2010 afgebroken. Daarmee verdween een van de meest tastbare herinneringen aan het Lanaken van de spoorwegtijd. Deze foto is daarom veel meer dan een opname van een gele trein aan een overweg. Ze bewaart een ogenblik uit de nadagen van een spoorlijn die Lanaken bijna anderhalve eeuw met Maastricht en het Belgische achterland verbond. Het geluid van de dieselmotor, het ratelen van de wielen over de spoorstaven en de waarschuwingslichten aan de overweg zijn verdwenen, maar in oude foto's leeft lijn 20 nog altijd voort – als een stukje industrieel erfgoed van Lanaken en het Maasland.

X