UIKHOVEN MAASOVERSTROMING 1993-1994

Updated en Ingekleurde versie

Updated en Ingekleurde versie

De twee luchtfoto’s tonen op indrukwekkende wijze hoe kwetsbaar de Maasdorpen waren tijdens de grote overstroming van december 1993. We zien onder meer Uikhoven, waar het water zich ver buiten de normale bedding van de Maas heeft verspreid. Akkers en weilanden zijn verdwenen onder één enorme grijze watervlakte. Bomen staan met hun stammen in het water en op sommige plaatsen lijkt het alsof huizen op kleine eilanden zijn terechtgekomen. Voor Uikhoven was hoogwater niets nieuws. Het dorp ligt midden in de oude Maasvallei en zijn geschiedenis is eeuwenlang met de grillige rivier verbonden geweest. Historische bronnen vermelden er overstromingen in onder meer 1617-1618, 1624, 1729, 1740, 1751, 1783, 1850, 1880-1881 en 1926. Zelfs de ligging van dorpen als Uikhoven, Boorsem en Kotem werd in een ver verleden beïnvloed door veranderingen in de loop van de Maas. Maar in december 1993 gebeurde iets wat een hele generatie Maaslanders opnieuw zou bijblijven. Na langdurige en overvloedige regenval in het stroomgebied begon de Maas razendsnel te stijgen. Rond 20 december trad ze op verschillende plaatsen buiten haar oevers. In de dagen daarna werd de toestand steeds ernstiger. Aan de Nederlandse kant, bij Borgharen, bereikte het water op 23 december een uitzonderlijk hoge stand. Sinds 1926 was in Limburg geen vergelijkbare winteroverstroming meer gezien. Aan de Belgische zijde voltrok zich hetzelfde drama. In het Maasland veranderden vertrouwde velden in een binnenzee. Uikhoven, Boorsem, Kotem en de andere laaggelegen plaatsen langs de Grensmaas lagen plots aan de rand van een kolkende watervlakte. De luchtfoto’s maken duidelijk wat cijfers moeilijk kunnen vertellen. Waar normaal wegen tussen de velden liepen en vee graasde, stond nu water. Alleen hogere stukken grond, wegen, dijken en bebouwing tekenden zich nog af. Vanuit de lucht was nauwelijks nog te herkennen waar de gewone bedding van de Maas eindigde en waar het overstroomde land begon. En dat allemaal vlak voor Kerstmis. Terwijl elders kerstbomen werden versierd en families zich voorbereidden op de feestdagen, werd langs de Maas naar het water gekeken. Bewoners volgden bijna uur na uur hoe hoog het kwam. Op kwetsbare plaatsen werden voorzorgen genomen en zandzakken aangevoerd. De vraag was niet langer óf de Maas hoog zou komen, maar hoe ver ze nog zou stijgen. Juist daarom zijn deze beelden zo bijzonder. Ze tonen geen gewone rivier meer. Ze tonen de oude Maasvallei die voor enkele dagen opnieuw door het water werd ingenomen. De wegen, huizen en velden die de mens in de loop der jaren had aangelegd, leken plots nietig tegenover de omvang van de rivier. Uikhoven kende dat gevaar al eeuwen. Maar Kerstmis 1993 herinnerde iedereen eraan dat de Maas, hoe rustig ze op een zomerdag ook kan lijken, haar oude overstromingsgebied nooit helemaal vergeten is. Voor de mensen van het Maasland werd Kerstmis 1993 dan ook geen gewone kerst. Het werd de kerst van zandzakken, natte kelders, afgesloten wegen en voortdurend naar het stijgende water kijken. En toen het water uiteindelijk weer zakte, bleef modder achter op straten, erven en velden. Maar ook iets anders bleef achter: de herinnering aan die dagen waarop de Maas in Uikhoven en langs de hele Grensmaas voor even het land terugnam

X