We schrijven omstreeks 1910. De Statiestraat van het toenmalige Lanaeken vormde stilaan een van de belangrijkste verkeersaders van het dorp. Waar deze omgeving tot ver in de 19de eeuw nog vrij schaars bebouwd was, ontwikkelde de straat zich geleidelijk tot een echte hoofdstraat. Volgens de historische inventaris maakte ze deel uit van de oude Route de Tongres à Maeseyck, de belangrijke verbinding tussen Tongeren en Maaseik.
Op deze reconstructie zien we nog het rustige Lanaeken van vóór de Eerste Wereldoorlog. Statige bakstenen burgerhuizen staan langs een straat die nog ver verwijderd is van het latere autoverkeer. Boven de daken verheft zich de kerktoren, eeuwenlang het herkenningspunt van het dorpscentrum. De Statiestraat vormde samen met de latere Koning Albertlaan de centrale as waarrond het oude Lanaken verder zou groeien.
Bijzonder beeldbepalend zijn de tramsporen die door de straat lopen. Lanaken lag aan de belangrijke weg Tongeren–Maaseik, waarover ook het buurtspoorwegverkeer zijn weg vond. Dat maakte de Statiestraat rond 1910 niet alleen een woonstraat, maar ook een verbinding waar reizigers, handelaars, boeren en goederenvervoer elkaar ontmoetten. De aanwezigheid van het tramspoor in deze omgeving is historisch gedocumenteerd.
De naam Statiestraat was bovendien niet toevallig gekozen. Verderop bevond zich het station van Lanaeken aan de spoorverbinding Hasselt–Maastricht. Het oorspronkelijke stationsgebouw dateerde al van omstreeks 1850 en onderstreepte het groeiende belang van Lanaken als verkeersknooppunt tussen Belgisch Limburg en Maastricht.
Toch bleef Lanaeken in 1910 in wezen nog een landelijke gemeente. Het grote verkeer, de industrie en de sterke uitbreiding van de bebouwing moesten grotendeels nog komen. De straat kende daardoor een merkwaardige mengeling van vooruitgang en dorpsrust: spoor en tram waren reeds aanwezig, terwijl paard en kar en voetgangers nog tot het dagelijkse straatbeeld behoorden. Pas in de loop van de 20ste eeuw zou Lanaken zijn uitgesproken landelijke karakter steeds meer verliezen.
Deze Statiestraat van omstreeks 1910 toont ons Lanaeken op een kantelpunt in zijn geschiedenis: een oud Maaslands dorp dat voorzichtig de moderne tijd binnenreed. De rails lagen er al, maar het leven volgde nog het rustige ritme van een dorp waarin bijna iedereen elkaar kende.
Een stille Statiestraat, een kerktoren boven de daken en twee glimmende tramrails die naar de verte verdwijnen — Lanaeken, toen de nieuwe eeuw nog maar pas begonnen was.
.png)
Geen opmerkingen:
Een reactie posten