LANAKEN (TOEN LANAEKEN) - KERKPLEIN (RECONSTRUCTIE JAREN 20)

Ontworpen door Jp

Op deze oude opname kijken we uit over het Kerkplein van Lanaken, dat toen nog vaak als Lanaeken werd geschreven. Het plein oogt breed en eenvoudig. Geen druk verkeer, geen moderne reclameborden en geen haastige stroom van voorbijgangers, maar een open dorpsruimte met een onverharde, door regen en karrenwielen getekende bodem. De hoge bakstenen gevels, de kleine handelszaken en de oude woningen vormden samen het vertrouwde hart van het dorp. Aan de rechterkant lagen enkele kleine winkeltjes. Een daarvan was de zaak van Dhalmans, waar hoeden, petten en andere kledingstukken werden verkocht. Naast Dhalmans bevond zich het souvenirwinkeltje van Valkenborgh. Achter de ramen lagen kleine herinneringen en gebruiksvoorwerpen uitgestald voor inwoners, bezoekers en bedevaarders die door Lanaeken trokken. Naast de winkel van Dhalmans stond het klooster van de Eerwaarde Zusters. De kloosterzusters waren in het vroegere dorpsleven opvallend aanwezig, hoewel hun bestaan zich grotendeels achter de hoge gevels afspeelde. Zij stonden dikwijls in voor onderwijs, ziekenzorg, armenhulp en godsdienstige vorming. Het klooster en de nabijgelegen kerk (links buiten de foto) gaven het plein daardoor niet alleen een handelsfunctie, maar ook een sterk religieus karakter. Links op de foto zien we het oude Merckenhof. De witte gevel met de grote donkere poort behoort tot het gebouwencomplex. Rechts daarvan, op de hoek, staat het bijbehorende woonhuis. Dat huis zou jaren later nog dienstdoen als krantenwinkel. Waar vroeger een gezin woonde en het dagelijkse leven zich achter gesloten deuren afspeelde, kwamen later inwoners hun krant, weekblad of ander drukwerk halen. Zo veranderden gebouwen van bestemming, maar bleven zij deel uitmaken van het geheugen van het dorp. Kinderen liepen over het plein en groeiden op tussen het klooster, de kerk, de handelszaken en de oude hoevegebouwen. Deze foto bewaart een ogenblik uit een verdwenen dorpswereld. De namen Dhalmans, Valkenborgh en Merckenhof waren ooit vanzelfsprekend voor de inwoners van Lanaeken. Tegenwoordig dreigen ze langzaam uit het collectieve geheugen te verdwijnen. Oude foto’s geven hun opnieuw een plaats. Zij tonen niet alleen stenen, vensters en daken, maar herinneren ons eraan dat achter iedere gevel mensen leefden, werkten, baden en hun verhalen aan elkaar doorgaven. Het Kerkplein was toen nog een plaats waar iedereen elkaar kende en waar iedere winkel, poort en woning een herkenningspunt vormde. De wereld is sindsdien sterk veranderd.

X