%20RIJKSKOLONIEGESTICHT%201910.png)
Op de foto ligt een lange houten boot stil op het water. Daarachter zien we de huizen van Reckheim, de kerktoren en rechts het imposante kasteel d’Aspremont-Lynden. Het water op de voorgrond is de Zuid-Willemsvaart, niet de Maas. Het kanaal werd tussen 1822 en 1825 aangelegd en bracht handel en bedrijvigheid naar het dorp. Achter die rustige gevels ging een minder zichtbaar verhaal schuil. In 1809 wees Napoleon het kasteel van Reckheim aan als bedelaarskolonie. Mensen zonder bestaansmiddelen kwamen er terecht. Het gesticht groeide uit tot een wereld met eigen werkplaatsen en een landbouwkolonie die voedsel leverde. Ook Rekem zelf was ermee verweven: dorpsbewoners vonden er werk en de brandweer van het gesticht rukte eveneens uit in de omgeving. Rond 1910 was het kasteel echter nog geen psychiatrische instelling. Na een periode als heropvoedingsgesticht voor jongens kreeg het in 1904 de bestemming van Maison de Refuge, een toevluchtshuis voor mannen zonder bestaansmiddelen. Pas op 20 december 1920 werd het Rijkskrankzinnigengesticht opgericht; de eerste psychiatrische patiënten arriveerden in januari 1921. Men kijkt dus op de foto naar Reckheim in de jaren van het toevluchtshuis. In de loop van de twintigste eeuw veranderde het domein opnieuw. Er kwamen gebouwen voor het gesticht bij, terwijl de instelling lange tijd als een vrijwel zelfstandig dorp bleef functioneren. In 1974 opende het nieuwe psychiatrische zorgcentrum Daelwezeth aan de Daalbroekstraat. Het oude kasteeldomein kreeg later andere bestemmingen en bleef zo bewaard. De boot, het kanaal en de daken geven de foto haar verstilde sfeer. Maar het kasteel vertelt ook over de mensen die achter zijn muren leefden en werkten. Dat maakt dit uitzicht op Oud-Rekem meer dan een mooi dorpsgezicht: het is een herinnering aan twee eeuwen sociale zorg, arbeid en veranderende opvattingen over wie hulp nodig had.
X
Geen opmerkingen:
Een reactie posten