Updated (de originele postkaart was zeer onduidelijk, vooral op de achtergrond boven de huisjes en voor de kerk. Er kunnen dus kleine afwijkingen zijn aan de historische juistheid aan de kerk).
De kerk rijst op boven de huizen, terwijl de weg in een bocht door het dorp loopt. Links vooraan staat een laag gebouw dat je gemakkelijk voorbij zou kijken. Daar was de banmolen van de heren van Pietersheim (deze molen staat net buiten de foto aan de zijkant van het huis). Bij die molen hoorde meer dan het gebouw alleen. Aan de overkant lag een grote spaarvijver, gevoed door de Molenbeek. Het water werd er verzameld om de molen te laten draaien. Waar een voorbijganger een vijver zag, zag de molenaar de kracht die nodig was om graan te malen. Het woord banmolen voert ons terug naar de tijd van de heerlijkheid Pietersheim. Zo’n molen was verbonden aan de rechten van de heer. Voor de mensen uit de omgeving was het tegelijk een heel praktische plaats: het graan van het veld moest er worden gemalen voordat er brood van kon worden gebakken. De molen hoorde dus niet alleen bij het bezit van een adellijke familie, maar ook bij het dagelijkse leven van het dorp. Het molenbedrijf werd na 1750 uitgebaat door: Devue, Paulussen, Carbotte, Nijsthoven en Pepels. Achter die opsomming schuilen opeenvolgende generaties molenaars. Hoe lang elke familie er werkte en in welke volgorde zij elkaar precies opvolgden is niet bekend. De prent toont een stil ogenblik. We zien de gevels, de bomen en de kerktoren; we horen het stromende water of het werk in de molen niet. De vijver aan de overzijde is buiten beeld gebleven, maar hoorde bij dezelfde plek. De molen links vooraan die eveneens buiten beeld is was een onderdeel van het landschap én van de voedselvoorziening van Lanaken. De molen werd na 1940 afgebroken en de vijver gedempt. Er is geen precieze sloopdatum of reden voor de afbraak. Wat op de prentkaart nog een herkenbare plaats was, verdween zo uit het straatbeeld. De kerk bleef als herkenningspunt boven de huizen uitsteken; de molen en zijn water verdwenen. Juist daarom is deze foto waardevol. Ze bewaart het uitzicht op een plek die later ingrijpend veranderde. Wie vandaag naar de oude kaart kijkt, ziet links niet zomaar een huis langs de weg, maar de herinnering aan graan, water en de molenaarsfamilies die hier hun werk deden.
X
Geen opmerkingen:
Een reactie posten