Op deze foto zien we een jonge man aan de oever van de Maas in Kotem, een dorp dat in de jaren vijftig nog volledig leefde op het ritme van de rivier. Zijn blauwe werkoverall en leren riem verraden een leven waarin arbeid vanzelfsprekend was. Na een lange werkdag was de Maas voor velen een plaats om even tot rust te komen. Rond 1950 vormde de Maas de levensader van Kotem. De rivier bracht niet alleen water, maar ook werk en verbinding. Grindschippers voeren af en aan, vissers wierpen hun netten uit en boeren gebruikten het rivierwater voor hun vee en akkers. Langs de oevers lagen grindbanken waar kinderen speelden en waar jongeren elkaar ontmoetten op zachte zomeravonden. De jonge man op de foto kijkt met een bescheiden glimlach naar beneden. Zijn gezicht draagt nog de jeugd, maar zijn handen – hoewel hier niet zichtbaar – zouden ongetwijfeld de sporen hebben gedragen van zwaar werk. In die tijd begonnen veel jongens al op veertien- of vijftienjarige leeftijd te werken. Studeren was voor de meesten geen vanzelfsprekendheid; het gezin had iedere frank nodig. Kotem kende toen nog een hechte dorpsgemeenschap. Iedereen kende elkaar. De kerk, de cafés en de buurtwinkels vormden het sociale hart van het dorp. Op zondag wandelde men netjes gekleed langs de Maas of bezocht familie in de omliggende dorpen zoals Uikhoven, Boorsem of Meeswijk. Fietsen waren het belangrijkste vervoermiddel, terwijl auto's nog een zeldzaamheid waren. De Maas kon echter ook haar grillige kant tonen. In natte winters trad de rivier soms buiten haar oevers en zette weilanden onder water. Toch leerden de inwoners daarmee leven. De rivier gaf evenveel als ze af en toe afnam. Ze schonk vis, vruchtbare grond en een landschap dat ieder seizoen een ander gezicht kreeg. Ook de natuur was rijker dan vandaag. IJsvogels schoten als blauwe flitsen over het water, reigers stonden roerloos aan de oever en in de vroege ochtend hing er vaak een nevel boven de rivier. Voor veel inwoners hoorde dat gewoon bij het dagelijkse leven; pas later besefte men hoe bijzonder dat landschap eigenlijk was. Deze foto ademt de eenvoud van het Maasland uit. Alleen een jonge arbeider, een stille rivier en een dorp waar hard werken, kameraadschap en eenvoud de fundamenten vormden van het dagelijks bestaan. Vandaag is veel veranderd, maar de Maas stroomt nog steeds langs Kotem zoals zij dat eeuwenlang heeft gedaan. Wie op een rustige avond langs dezelfde oever wandelt, kan zich met een beetje verbeelding nog altijd voorstellen hoe een jonge arbeider, na een lange werkdag in de jaren vijftig, hier even bleef staan om uit te kijken over het water en te genieten van een zeldzaam moment van stilte.
X


Geen opmerkingen:
Een reactie posten