X
vrijdag 31 december 2021
GENK CENTRUM IN DE JAREN '70
Genk centrum in de jaren '70, midden rechts het voetbalplein van Genk VV dat toen dicht bij het Molenvijverpark gelegen was.
XX
MAASMECHELEN - GIGANTISCHE SCHAT BLOOTGELEGD 2012
MAASMECHELEN - GIGANTISCHE SCHAT BLOOTGELEGD.
75.000 jaar geleden leefden er al Romeinen op Mottekamp tussen de autoweg, de Ringlaan en de Heirstraat.
Artikel 2012 :
De regelgeving verplicht evenwel een oudheidkundig bodemonderzoek bij elke verkavelingsaanvraag.
‘Dat leidde tot anderhalf jaar vertraging’, legde burgemeester Lenssen uit, ‘maar niettemin is dat uitstel de moeite waard want het resultaat waren opgravingen met uitzonderlijke vondsten.’
‘Het bijzondere schuilt erin dat we op dezelfde plek sporen van bewoning en begraving terugvonden, die een periode van vele duizenden jaren overspannen’, legde archeoloog Maarten Smeets uit. ‘We vonden een vuistbijl van ongeveer 77.000 jaar. Maar dé blikvanger is ongetwijfeld een 1300 jaar oude gouden mantelspeld met opaal. Zo zijn er in hooguit vijf gevonden.’
Voorts werden stenen funderingen ontdekt uit de Romeinse tijd, en allerlei vondsten vanaf het Neolithicum tot en met de Merovingische tijd, 1300 jaar geleden.
Het gemeentebestuur geeft de vondsten in bruikleen aan Musea Maaseik. ‘Voor ons is het een waardevolle aanvulling van de collectie’, vertelde conservator Anja Neskens
Artikel 2015 :
De Maasmechelse geschiedenis reikt met gemak terug tot de Romeinse tijd en zelfs de prehistorie, zo’n 75.000 jaar geleden. Dat blijkt uit de opgravingen aan de Heirstraat vlakbij de E314. Het CC Maasmechelen doet die archeologische vondsten nu eindelijk uit de doeken met de EXPO Mota Campania.
Het voormalige gemeentebestuur in Maasmechelen schrok zich in 2012 een hoedje toen tijdens het verplicht archeologisch vooronderzoek op de verkaveling Mottekamp archeologische vondsten werden ontdekt. In eerste instantie dacht men aan enkele kleine opgravingen zoals eerder in de omgeving. “Maar deze site is uniek voor het Maasland”, zegt Eef Proesmans van het cultuurcentrum. “Het gaat om twaalf Romeinse woningen, dertien waterputten, een dertigtal graven, en dan nog tientallen unieke voorwerpen. Een gigantische schat, met een ongelooflijke historische waarde.”
VOLLEDIGE SKELETTEN :
Al snel bleek dat de toekomstige verkaveling langs de Heirbaan - ook wel Via Mosa genoemd - ooit fungeerde als vermoedelijke stopplaats voor het Romeinse leger. Zo werden er potten, werktuigen, maar ook het volledig skelet van een paard aangetroffen in één van de waterputten. Een referentie met de Romeinse periode is niet nieuw voor Limburg, maar de hoeveelheid van gevonden spullen bij elkaar is uniek.
TIENDUIZEND ONDERDELEN :
“Mota Campania bleef ook na de Romeinse tijd geliefd bij de mens. Sieraden waaronder een gouden mantelspeld, kammen en glazen potjes uit de Merovingische periode rond de vierde eeuw na Christus troffen we hier ook aan. Het gaat in totaal om tienduizend onderdeeltjes, met de vele scherven meegeteld. Dat Maasmechelen al duizenden jaren als een economisch knooppunt diende, wordt hier heel duidelijk. Er werd Koriander aangetroffen in één van de waterputten, iets dat destijds alleen in Azië groeide.” Het oudste pronkstuk van de collectie - een vuistbijl - gaat dan weer terug tot 75.000 jaar geleden.
INTERACTIEVE EXPO :
Beeldend kunstenaar en Maasmechelaar Marc Milissen creëerde een interactief tentoonstellingsparcours dat de bezoeker in de huid van een archeoloog doet kruipen die zo de site van Mota Campania kan exploreren. “De Italiaanse mijnwerkers die in de jaren 50 naar Maasmechelen verhuisden, zullen nu wel fier zijn dat hun voorvaderen hier al eens passeerden”, knipoogt de fiere schepen van Cultuur Johan Wolk. Burgemeester Raf Terwingen kon nog meegeven dat er intussen proefboringen plaatsvinden achter Mottekamp waar de nieuwe sportterreinen van voetbalclub Eendracht zullen worden gebouwd.
”Sommigen houden hun hart vast, aangezien de werken lang zullen stiliggen indien er weer iets wordt gevonden.”
X
EISDEN - KRUINDERSWEG
Eisden kruindersweg, er waren drie bioscopen in die straat de Plaza (Forum), de Palace en de Rio.
XX
MAASMECHELEN (MECHELEN A/D MAAS) - RIJKSWEG (TOEN STEENWEG) KRUISPUNT 1905
%20-%20RIJKSWEG%20(TOEN%20STEENWEG)%20KRUISPUNT%201905.png)
Ingekleurde versie
%20-%20RIJKSWEG%20(TOEN%20STEENWEG)%20KRUISPUNT%201905.png)
Dit kruispunt op de Rijksweg (toen Steenweg) bevindt zich ter hoogte van het gemeentehuis en de Shopping 1905.
XXXX
MAASMECHELEN (MECHELEN A/D MAAS) - TUSSEN BRUG (TOEN BAILEYBRUG) EN STEENFABRIEK "EYBEN"
Mechelen a/d Maas - Zuid-Willemsvaart tussen toen Baileybrug en steenfabriek "Eyben", in de verte kan men de nog rokende schouw zien. Nadat de brug opgeblazen was verzekerde Jan Gorissen de overvaart van de voetgangers tijdens de oorlogsjaren. De boeren met kar moesten een omweg maken langs Eisden. Na de bevrijding bouwden de Belgische militairen een Baileybrug over het kanaal die aan de oever in elkaar werd gestoken.
Een baileybrug is een brug die bestaat uit standaardsegmenten en als zodanig zeer snel opgebouwd kan worden. De basis van het ontwerp is een vakwerkbrug. Dit type brug is in eerste instantie ontworpen voor toepassing door genietroepen van het leger en kan maximaal 60 meter vrij overspannen en zware voertuigen dragen. Dit brugtype is nog steeds in gebruik voor militaire en civiele toepassingen en wordt wereldwijd beschouwd als een knap staaltje militaire techniek.
XXX
MAASMECHELEN (MECHELEN A/D MAAS) - STEENBAKKERIJ "EYBEN"
Mechelen a/d Maas - steenbakkerij " Eyben" aan de Zuid-Willemsvaart.
Toen ook de schoorsteen verdween van de ringoven ( de ringoven, onder deze naam stond de steenfabriek ook bekend bij de Maaslanders ) werd er een definitief einde gezet achter de geschiedenis van de Maaslandse brikkenbakkers. Een geschiedenis die al voor 1865 begon en haar hoogtepunt kende rond de eeuwwisseling. Velen trokken toen naar Duitsland waar de "Ziegelbrenner" niet alleen beter betaald werden doch ook erg gewaardeerd om hun stielkennis en werkkracht. De moderne ringoven, in 1922 gebouwd, fabriceerde met relatief weinig werkvolk, per dag 50000 machinaal gevormde brikken!
X
MAASLANDS DIALECT
4 GEZEGDEN
als je me niet geloofd, dan maak ik je wat anders wijs. - Es te miech neet geluifs, dan maak iech diech get anges wies.
ga naar bed! - Maak têch de kwoeaj één!
Je bent te goed - Dich bes eu sjoop
160 WOORDEN
A
aardappelen - ene eerpel
Achter de brug in Boorsem - Achter de bruk in Boorsem
aftrekker (voor dweil) - ên pletsj
appelmoes - appeleprotsj
azijn - éétje
B
ballen - klitse
blootvoets - berrêvês
Boom - Baum
bord - tleur
bosbessen - waolbere
braambessen - brommele
D
dakgoot - kaangel
De borstel de börstel
de brug - de brük
de buik - de bouk
de hemel - den emel
De hooizolder in de schuur - Op den den
de kam - de kamp
de koer, terras - het gleeg
de maan - de moan
de molen - de meule
de pastoor - de pestoar
de veldwachter - de boy
de wc - êt uuske
dorst - doos
E
een achterstraatje - het backstreutje
een beetje koffie - een klats koffie
een bord om op te eten - ene tleur of teijer
een bord soep - eune tleur sop
een dode - eune dooie
Een draad om te naaien - ene vaam gare
een duimspijker - eun pennees
een fiets - eune fits
een ford (oorlog) - eu furdje of het furdje
Een gebakje - Eu patéke
een glas - eu glaas
een kaars eun - keers
een kast - eun kas
een kauw (vogel) - een dölke
een kikker - eune kwakkert
een klein kind (gestalte) - eu klei keend
Een klontje suiker - Eu klutsje sokker
een knoop - eune knoup
een koe - eun koo
een kookpot - eune ketel
een korst brood - een koors broad
een kruisbes - een kronsjel
een kuil met water, een waterplas - eun koel, aan de koelle
een liefje - eune leefste
een meisje - eu meesje
een mes - eu mets
een paadje - eu getske
een paal - eune poal
een paard - eu peerd
een pad een - krodel
een plas water - eune pool
een roostertje voor onder de vlaai, om iets laten af te koelen - een uertsje
een schaap - eu sjoop
een spijker - eune nagel
een stukje vlaai - eu stukske vlaai
een tas koffie - ênne bak koffie
een venster - een vinster
een vlinder - eune pepel
een vork - eun versjet
een wind - eune drèèt
een worm - eune wurm
eigenaardig - kêmmik
F
feest - feesj
G
Ga weg - stappet them aaf
gang - nere
Gans - Gaws
Gazon - Ploes
Gelijk heb je, maar zwijgen zul je! - Geliek höbs te, ma zwiege zuls te!
Groene kool - Greun moos
H
haas (dier) - eune aas
haren kammen - oare kumme
heb jij dat niet - hebs dich dat neet
Hek - Gaar
herfst - herfs
het dak - eut taak
het gazon - het wetsje
het gras - het graas
Het komt in orde - ’t Kòmp allemaol èn de se’kosj!
het toilet - het tuuske
hij deugt niet - ê douch néét
Hoe gaat het met je - Wiej is het met dug
hoe zeg je dit - Wij zek ste dat
Hoop - Waatjs
I
ik heb pijn in mijn buik - ieg ub pien in menne bouk
ik voel me niet goed - ieg veul meg neet tegooi
Ik zie dat niet - ieg zeen dat neet
J
Jawel - Joot
Je bent een valsspeler - Dich bes eune foettelèèr
Je hebt een mooi kleed aan - Dech hebs eu sjoan klijd aan
Je hebt rode wangen - Deg hebs roj kummekes
K
kaars - keers
kachel - Stoof
kanaal - knaal
kanaal - knaar
Kauw - Dol of dölke
kei (steentje) - ene klaw
kikker - kwakkert
Kip - Hin
Knikker - uuf
kompot - prootsj
korst - koosj
Koster heb je geen dorst - kuster up ste geine doas
L
laarsen, botten - stievellen
Ladder - Lödder
Lievenherenbeestje - meulepèèrdsje
M
Maak u weg Maak tug eu weg
merel - meelder
mes - mets
mier - oamzeik
modder - sladder
mooi - sjoan
N
naar huis - eivês
neen - neej
nooit meer - nots mé
O
olielamp - kenkée
Oog - Aug
P
plassen - pissen
portemonee - büürs
R
Regenworm - Peerlink
rode bessen - wiemere
S
schoenveter - rijstartel
schuilen - sjoulen
Sneeuw - Sneè
stal, stallen - in de stel
stekelbessen - kroonsjele
Stoep - Luif
T
thuis - heyvis
V
Vals spelen - Foetele
Veel geld - ene waatjs geld
Ver weg, verder - eel wieet, wijjer of wietter
veters - riejstarttellen
Vis - vösj
vliegen - vleegen
vlinder - eune pepel
vlooien - Dich hebs vleu
vork - vêrsjèt
W
Waar ben je mee bezig - Woa beste met bèzeg
waar is de haan - Woa is denaan
Waar zijn je kleren - Woa zeen dien kleier
Wat ben je aan het kijken - Wat bes te aan het kiekke
wat een lawaai - Wat eu laweijt
wc - ut tuske
Weggetje - Gats
wei - weij
wenkbrauwen - wéénkbreudjes
wieken (van de molen) - taipe (van de meule)
Wiel - Raad
wimper - plump
wimpers - plumpen
winter - wenter
Z
Zak van broek of jas - Een maal
zakdoek - Maalplak
zakmes - kniep
zet u op een stoel - zet dich op ene stool
ziek - krank
2 OPMERKINGEN
Het Boorsems wordt nog veel gesproken
In het Boorsems dialect wordt geen enkele 'h' uitgesproken. Zelfs de letter 'h' zèlf wordt uitgesproken als 'ên asj'.
XX
EISDEN - DUITSE ULANENPATROUILLE 1914
Duitse Ulanenpatrouille (verkenners te paard), hier doken ze op langs de Steenweg aan de wissel van de tram.
XXX
LANAKEN - BURCHTRUÏNE OUD KASTEEL PIETERSHEIM
Eind '83 werd er een commissie opgericht die zich tot doel stelde de ruïne van Pietersheim in haar oude luister te herstellen. Eén van de acties die gevoerd werden om het nodige geld bijeen te brengen, was de verkoop van een beeltenis van het kasteel van Pietersheim. De gedenkplaat, een halfreliëf van gebakken aarde in oud-groen en goudkleur uitgevoerd, werd te koop aangeboden op het gemeentehuis, het v.v.v. -kantoor, alle openbare instellingen en in sommige handelszaken. De prijs bedroeg 500 fr. Het eerste exemplaar werd door de voorzitter van de commissie "Herstel Burchtruïne"overhandigd aan burgemeester Alex Vangronsveld.
XX
donderdag 30 december 2021
%20TOURNEBRIDE%20TRAMSTATIE%201934.jpg)
VUCHT - EEN SCHETS VAN DE MAAS IN 1561
Een schets gezien vanaf hollandse oever in 1561, rechts boven vucht. De boot wordt getrokken door de lijnpaarden op de Maas die toen nog bevaren werd.
X
OUD-REKEM / SNIPPER ROCK 1990
Snipper rock Oud-Rekem 1990
liefhebbers van toen waren allen op post : The green beans, The jumping jerks, The Romans, Tröckener Kecks, The Scabs en Raymond van het Groenewoud
OUD-REKEM MUSEUMKERK 1984
Artikel uit 1984 (een uitgave uit Nederland)
Iemand heeft eens gezegd : Oud-Rekem is als een begijnhof. Tikkeltje overdreven weliswaar, maar feit is dat Oud-Rekem de rustige sfeer, de ingetogenheid van een klooster vol geestelijke zusters bezit. Oud-Rekem is iets unieks. Een dorpje ..oh pardon.., een grafelijk stadje van vroeger. Het droomt, aan de overkant van de Maas tegenover Geulle-Bunde, aan de Zuid Willemsvaart. Het graafschap Rekem werd weliswaar in 1795 opgedoekt, maar in de schaduw van het kasteel ( in 1595 gebouwd door baron Herman van Lynden), van de Museumkerk (1772), van de Ucoverpoort aan de Oude God (de enige van de vijf stadspoorten van weleer), van het Gerechtshof onder de Linden, lijkt de tijd te hebben stilgestaan en hangt er een nostalgie naar de periode waarin Oud-Rekem nog behoorde tot het Oostenrijkse keizerrijk.
Er staat op de Groenplaats in Oud-Rekem, een kerk. Niet zomaar een godshuis. Neen, een Museumkerk! Een gebouw dat thans tweehonderdtachtig jaren oud is. Kunsthistorisch zeer de moeite van een bezoek waard. In 1755 raast een brand door Rekem. Het halve stadje en de kerk met toren en orgel worden verwoest. Negentien jaren lang bleven de ruînes vrijwel onaangeroerd liggen.
De brand had de meeste bewoners (straat)arm gemaakt. Door toedoen van pastoor Salm en met geld van Norbertinussen werden kerk en toren, bijna twintig jaren na de brand, weer opgebouwd. De oude preekstoel (1650) onder meer werd gerestaureerd. Graaf Jan Gobert schonk het olie verfschilderij "genezing van een lamme door St. Petrus" dat nu nog altijd boven het hoofdaltaar hangt. De ouders van gravin Gobert deden de schilderijen "Onze Lieve Vrouw Hemelvaart" en "Christus aan het kruis" cadeau. Ze hangen thans boven de zij-altaren. In 1956 werd de kerk aan de eredienst onttrokken.
KOTEM / ELSLOO - DE RUÏNE VAN HET KASTEEL VAN ELSLOO IN DE MAAS MET ZICHT OP KOTEM 1969
Ingekleurde versie
XXX
SMEERMAAS - SCHILDERIJ VAN DE BRAND UIT 1861
Smeermaas na de brand...het dorp verloor 31 huizen...de grootste brand ooit in 1861
XXX
BOORSEM - GRAVELCO ( FOTO GEMAAKT IN 2011)
(Onderstaande tekst dateert uit 2007)
De exploitatie van de grinderij werd in 1985 stopgezet. Het gewestplan stipuleerde dat de grinderij opnieuw agrarisch gebied moest worden. Dat gebeurde echter niet en sindsdien heeft de omgeving van deze reusachtige waterkrater zich ontwikkeld tot een waardevol natuurgebied waar ook heel frequent vrij zeldzame vogels worden waargenomen.Een dergelijke evolutie manifesteert zich in het Maasland ook bij andere grindplassen, en is een bewuste aanpak. "Nu wil men bij Gravelco toch de eindbestemming landbouw realiseren, maar pas tegen 2027, want men wil gedurende twintig jaar materiaal aanvoeren om op te vullen", reageert Natuurpunt, een van de drie natuurverenigingen die het bezwaarschrift indienden, verbouwereerd.
XXX
KOTEM / ELSLOO 1966
Artikel uit 1966
Aan de maasoevers te Elsloo en Kotem zijn de aanlegsteigers van het vooroorlogse overzetveer nog zichtbaar. Tussen de stenen groeit gras en onkruid omdat er geen veer meer is. Aan de overzijde liggen de aaneengeschroefde boten waarmee veerman Penders zijn klanten over het water brengt. Zoals de foto laat zien vinden de hengelaars het in ieder geval de ideale plek.
X
woensdag 29 december 2021
LANAKEN (TOEN LANAEKEN) BESSEMERSTRAAT (TOEN DORPSTRAAT) - HOTEL / CAFÉ VICTORIA 1937
Ingekleurde versie
XXXXX
dinsdag 28 december 2021
MAASMECHELEN EMERITUS-IMKER: HEI SLAGVELD VOOR BIJEN (ARTIKEL 1984)
De Mechelse hei is een slagveld voor bijen geworden. Zodra de hei bloeit, moet je 's morgens als het een beetje heeft gedauwd eens komen kiijken. Je ziet dan één sprei van webben, die spinnen hebben gesponnen. Hele bijenkolonies vinden in die webben de dood. Het is de hei van vroeger niet meer stelt hij weemoedig vast. Hij was 30 toen hij bijen ging houden. Ik had in die dagen erge last van reuma. Herhaaldelijk moest ik na een aanval met de auto naar huis worden gebracht. Ik liep er kreupel van. Op zekere dag kwam er een wichelroedeloper in het H. Hartcollege spreken. Op een stok ging ik er naar toe. Ik zette me op de voorste rij. Vriend dacht ik, als je een proefkonijn vraagt, strompel ik als eerste de trap op. Zo gebeurde. De man tastte met zijn wichelroede mijn hele lichaam af. Hij wees precies de plekken aan waar ik reuma had. Wie dat kan moet ik voor de rest geloven, dacht ik. De wichelroedeloper stelde vast dat ik boven een waterader sliep.Op zijn aanraden verzette ik mijn bed, liet ik me zes keer per dag door een bij steken en at ik zeer veel honing. Als je dat doet ben je binnen zes maanden genezen sprak de wichelroedeloper. Daarin heeft de man zich vergist, ik was niet binnen zes maanden, maar binnen drie maanden genezen. Omdat Karel zo'n pond honing per dag at , ging hij zelf bijen houden. Ook werd hij lid van de imkersbond - de Mechelse Maasbij -. In mei vlogen zijn bezige bijen op de kersenbloesems, in juni op de klavers, in juli op de acacia's en de linden en in augustus op de hei. In die dagen kon je van de Assersteenweg tot Zutendaal weg kijken. Het was enkel hei wat je zag. Met honderden kwamen de imkers met hun volken naar de Mechelse hei. Ook veel Nederlanders. Bang om voor de grootste leugenaar van heel Belgiekske te worden uitgemaakt durfde ik niet te zeggen wat mijn bijen bijeenvlogen. Meer dan 40 kilo per volk! Ik had er achttien. Rond 15 mei maakte ik er negen volken van. De kleinste gingen bij de grootste volken. De koningin van de negen kleinste volken kneep ik dood. Op het koninginnerooster van de grootste volken legde ik een gazet, die de bijen van onder en van boven oppeuzelden. Ondertussen gewenden zij aan elkaars geur en zo ontstond één groot volk. Op aanraden van een duitse imker zorgde ik elk voorjaar voor negen jonge koninginnen, die ik uit Bologna liet komen. Ik zette die op vier of vijf uitlopende broedraten en in augustus had ik weer negen volwaardige volken. In het voorjaar werden de negen kleinste volken weer bij de negen grootste volken gevoegd. Met dit systeem werd het zwermen van bijen voorkomen. In het begin had ik daarvan nogal eens last. En een bij die zwermt, brengt geen honing op. Vroeger was de honing het zoet op de tafel van velen in de dorpen langs de Maas. De meeste Maaslanders keuterden, De boer was de landsman die twee of meer paarden had. ( iemand met één paard en twee ossen was slechts een keuter ). Rond pasen vertrokken hele families naar de brikkenovens in het Rijnland. Huizen werden toegespijkerd en bleven de ganse zomer onbewoond. Er waren straten, waar acht van de tien woningen met planken waren dichtgenageld. De brikkenbakkers werkten van voor zonsopgang tot na zonsondergang . Ze konden het afmattend werk niet af zonder zweep: d'n alcohol. Eind augustus kwamen ze naar huis. In oktober gingen de mannen terug om in de suikerfabrieken te werken. Op de terugweg sloegen ze geen cafeetje over . Met wat overbleef moesten ze de winter zien door te komen. Toen de mijnen kwamen werden veel keuters kompel. Daardoor konden zij zich ook ander tafelzoet dan honing permitteren. Trouwens de heidedracht ging stelselmatig achteruit. Ze stelt de laatste jaren nauwelijks nog iets voor. De hei bloeit niet meer zoals vroeger. Dat komt vermoedelijk omdat het waterpeil als gevolg van kiezel - en zandwinning sterk is gezakt. Ook wordt de hei niet meer begraasd. Voor 1940 trokken herders met hun schapen over de hei. Door de begrazing werd de hei vanzelf bemest. Zij kreeg daardoor veel scheuten en veel bloem. Ook heeft het heidehaantje toegeslagen en raken veel bijen in de spinnewebben verstrikt. Toch bolderen er nog de korhoen en de korhaan en is er het heerlijk wandelen, aldus Karel, die nu 87 is en in de zomer nog iedere week zo'n 80 kilometer wandelt.
XXX
Abonneren op:
Reacties (Atom)
-
2018 2018 2023 De hobby-bakkerij van bakker-op-rust Jules Milissen, de stichter van de bakkerijketen 'De Korenaar', met winkels in M... -
%20TOURNEBRIDE%201929.jpg)
Een vrachtstoomtram met een krachtige loc 850, een Garratt, werd 1n 1930 in gebruik genomen om op de lijn Tongeren-Lanaken mergel en suikerb... -
Dorsen is het proces van het verwijderen van de graankorrel uit de rijpe aar. Niet alle graansoorten kunnen echter gedorst worden. Het kan n...