DE SMID, DEN UIKHOVENSE HERCULES, EENS DE SCHRIK DER JEUGD (ARTIKEL UIT 1975)

Upscaled

Pierre Leenders, de gepensioneerde dorpssmid van Uikhoven.

Zijn biertje drinkt hij nog met smaak. Behaaglijk likkebaardt hij het schuim van zijn snor. In de fleur van zijn leven maakte het sprietwerk deel uit van een martiale knevel. Ook had de smid geruime tijd een sik. Omdat hij er telkens gaten inbrandde, schoor hij 'm af.

Voor de smid had de jeugd van Uikhoven meer ontzag dan voor de veldwachter. Als Pierre Leenders door de smidse godverde was de jeugd zo verdwenen. "Als dat niet hielp legde ik een gloeiend ijzer op het aambeeld, sloeg er een keer op, waardoor de vonken in het rond vlogen en als bliksemschichten vluchtten de nieuwsgierigen". Toch bleef de jeugd zich rond de smidse verdringen. Ogen dreigden uit de kassen te rollen als de smid zijn spieren bolde om de aambeelden te verzetten. Het ene woog 145 kilo; het andere 165. "Als ge niet zeker bent van uw geloof, hoeft ge niet te bidden", gnuift de smid, die zijn kracht met een halve kilo spek per dag op peil hield. Vaak werd de Hercules van Uikhoven voor krachtpatserige karweitjes ontboden. Zo liet de dokter hem elke keer halen als Lisa Goossens, de zuster van de pastoor van haar bovenkamertje naar beneden moest worden gedragen. "Lisa was een zwaar mens. Ze had slechte benen. Trek je maar stevig aan mij op", gaf ik haar de raad. Ik was sterk", geniet de dorpssmid na. Doordat de schooljeugd graag snoefde over diens kracht, drong zijn reputatie door tot de verst afgelegen hoeven. Het gevolg was, dat bonkige boeren herhaaldelijk hun krachten kwamen meten. Ik nam dan twee voorhamers. Een van 5 kilo en een van 6; hield die aan het uiteinde van de steel stevig vast; bracht ze naar het oor en hield de hamers horizontaal in bedwang. Het vergt enorme kracht in de handen. Geregeld kregen de uitdagers de hamer tegen de knoken. Een andere keer liet ik de hamer zakken tot op het puntje van mijn neus. Ook dat vergt spierkracht. Verschillende boeren hielden er een bloedneus aan over ". Een groot karrerad van over de honderd kilo reepte ik met enkele vingerbewegingen naar de plaats van bestemming". Overigens had ook Pierre Leenders een gruwelijke hekel aan het opleggen van een reep. "Kal me daar niet van. Ik heb me er genoeg aan vermoord", blust hij de ergernis met bier. Fien, zijn gehemelde echtgenote hielp hem daarbij. Waren de repen echter zwaarder dan 120 kilo dan moest Pierre extra mankracht mobiliseren om de gloeiende repen uit de drie smidsvuren te tillen. De kosten waren navenant. Pierre heeft er nog spijt van, dat hij een houthandelaar uit Eigenbilzen destijds niet meer dan 1.700 frank had gevraagd. "Het was onder de laatste oorlog. De man kon nergens terecht met zijn mallejan. Ten einde raad kwam hij bij mij. Ik heb de repen opgelegd. Ge moet niet vragen hoe! Water en bloed heb ik gezweet. De repen waren 3 cm. dik, 18 cm. breed en meer dan 250 kilo kilo zwaar". Tien jaar geleden borg de smid van Uikhoven zijn materialen op. Hij bereikte toen de pensioengerechtigde leeftijd. In totaal had hij toen 55 jaar in de smidse gestaan. "Ik was tien, toen ik vader al moest helpen. In 1932 begon ik in Wurfeld voor mezelf. De boeren daar waren slechte betalers. Er zijn er, van wie ik nog geld moet krijgen. Vandaar dat ik in '35 naar Uikhoven verhuisde". "Behalve in Uikhoven had ik klanten in Maasmechelen, in Rekem en Neerharen. In de glorietijd der Belse knollen had ik 85 werkpaarden te beslaan. Sommige boeren vernieuwden het beslag om het jaar, anderen onder wie Jo Meijers voer met een petroleumwagen. De hoefijzers hadden veel te lijden op de kasseien". "Toch was het een plezante tijd', vindt Pierre Leenders.

X