ZICHT OP DE BILZERSTEENWEG, RIEMST 1914-1918

Ingekleurde bewerkte versie (De rechthoekige vormen rechts op de achtergrond en waarschijnlijk 2 onduidelijke personen aan de deur op de hoek links zijn verwijderd.)

Originele foto

Op de rechterachtergrond zijn kleine rechthoekige vormen in de lucht zichtbaar, mogelijk restanten van vensters en zouden kunnen wijzen op een vroegere retouche, maar dat is niet met zekerheid vast te stellen.

Onder het oog van de schildwacht — Riemst tijdens de Eerste Wereldoorlog

Een brede kasseiweg, bakstenen huizen en een bomenrij die de Bilzersteenweg in de verte begeleidt: deze opname toont het centrum van Riemst tijdens de Duitse bezetting van 1914–1918. Dwars over de voorgrond loopt de steenweg tussen Tongeren en Maastricht. Tussen de kasseien zijn de rails van de buurttram zichtbaar, een herinnering aan de tijd waarin het tramverkeer de dorpen met de omliggende steden verbond. Riemst lag aan een belangrijke tramverbinding. Sinds 1897 liep hier de lijn van Tongeren naar Lanaken, via onder meer Riemst en Vroenhoven. In 1909 kwam daar vanuit Vroenhoven de aansluiting naar Maastricht bij. De sporen op de foto maakten dus deel uit van een netwerk dat al vóór de oorlog mensen en goederen door de streek vervoerde. Op de voorgrond staat een Duitse schildwacht. Links, tegen de gevel van het hoekhuis, bevindt zich het gestreepte wachthuisje. Zijn aanwezigheid gaf het vertrouwde dorpskruispunt een andere betekenis: de openbare weg stond voortaan onder toezicht van de bezetter. Dat juist hier een wachtpost werd ingericht, is goed te begrijpen vanuit de ligging. In Riemst kwamen de wegen naar Bilzen, Visé, Tongeren en Maastricht samen. Het kruispunt bood daardoor een geschikte plaats om het doorgaande verkeer te controleren. Ook in het huidige wegennet is die samenkomst nog herkenbaar, al werd het kruispunt in 2011–2012 tot een rotonde omgevormd. Tijdens de bezetting was reizen geen vanzelfsprekendheid meer. De Duitse overheid legde de bevolking voorschriften op over identiteitsbewijzen, reispassen en toelatingen. Een bekendmaking van de militaire gouverneur van Limburg van 20 november 1914 handelt al uitdrukkelijk over deze documenten. Wie zich wilde verplaatsen, kreeg zo te maken met een administratie die bepaalde onder welke voorwaarden reizen mogelijk was. Een wachtpost op een belangrijk kruispunt paste binnen dat systeem van toezicht. De foto bewaart daarmee meer dan een oud straatbeeld. De kasseien, tramrails en gevels vertellen over het Riemst van toen; de schildwacht en zijn wachthuisje tonen hoe de oorlog ook hier het dagelijkse leven binnendrong.