Een man draagt een kalf stevig tegen zich aan. Rechts helpen twee anderen een dier op zijn poten. Boven hun hoofden hangt een helikopter, met daaronder lange hijsbanden en een transportkooi. Op de achtergrond staat het water tot rond de huizen. Het is een bijzonder beeld uit de Maaslandse geschiedenis: de evacuatie van vee tijdens de overstroming van december 1993. De foto wordt gesitueerd bij de reddingsoperatie in Herbricht, het kleine gehucht aan de Maas bij Neerharen, in de gemeente Lanaken. Ze toont hoe mensen met vereende krachten dieren in veiligheid brengen. Terwijl de helikopter het transport mogelijk maakt, gebeurt het laatste, zware werk met de handen: vasthouden, tillen, dragen en voorzichtig neerzetten.
De Maas bleef stijgen
December 1993 was een bijzonder natte maand. In het stroomgebied van de Maas, in België en Frankrijk, viel langdurig veel regen. De zware neerslag rond 20 december deed het rivierpeil vervolgens snel oplopen. Op 22 december bereikte de Maas bij Borgharen een waterstand van 45,90 meter boven NAP. Het KNMI vermeldt voor die hoogwatergolf een maximale afvoer van ongeveer 3.120 kubieke meter water per seconde. Op tal van plaatsen liep het Maaswater het omliggende land binnen. Ook aan Belgische zijde waren de gevolgen ingrijpend. Volgens het KMI moesten in Maaseik en omgeving ongeveer 1.600 mensen hun woning verlaten. Velen brachten kerstavond door bij familie of in een opvangcentrum. De vertrouwde voorbereidingen voor Kerstmis maakten plaats voor bezorgdheid over woningen, bezittingen en dieren. Voor Herbricht was hoogwater geen onbekend verschijnsel. Het gehucht lag in het winterbed van de Maas: de ruimte die de rivier bij een grote watertoevoer kan innemen. Maar tijdens die decemberdagen werd de kwetsbaarheid van die ligging bijzonder tastbaar. Een latere bewonersgetuigenis herinnert uitdrukkelijk aan de helikopterevacuatie rond Kerstmis 1993.
Ook de dieren moesten weg
Bij een overstroming beperkt de nood zich niet tot de woningen. Waar vee gehouden wordt, moet ook voor de dieren een uitweg worden gevonden. De foto laat zien welke uitzonderlijke middelen daarvoor werden ingezet. Onder de helikopter bevindt zich een metalen transportkooi, verbonden met opvallende rode en gele hijsbanden. Rond die kooi staan verschillende helpers. Een man buigt zich over de rand, terwijl anderen de kalveren verder dragen. Het beeld maakt duidelijk dat zo’n evacuatie veel meer vroeg dan alleen een vlucht boven het water. Op de grond moesten mensen klaarstaan om de dieren op te vangen en verder te begeleiden. De reddingsbeelden bereikten destijds de televisie en bleven verbonden met de herinnering aan de zware overstromingen van de jaren negentig.
Een keerpunt voor het gehucht
De watersnood kreeg voor Herbricht een lange nasleep. Na het hoogwater van 1993 werd in 1994 een evaluatiecommissie opgericht. Uit een parlementaire bespreking van 1998 blijkt dat het verdwijnen van bebouwing uit het winterbed en de aanleg van een nevengeul toen al deel uitmaakten van de plannen voor de omgeving. De vraag hoe mensen er veilig konden blijven wonen, raakte daarmee rechtstreeks aan de toekomst van het gehucht.
X
Geen opmerkingen:
Een reactie posten