VREUGER: DE DORPSTRAAT ANNO 1947

 X

MAASMECHELEN - LANGS DE MAAS

Ingekleurde versie

De notenboom aan het huis van de familie Conings was altijd al een stevige stam om bootjes aan vast te binden.

XXX

MAASMECHELEN DORPSTRAAT 1926

Ingekleurde versie

De beek kon het Maaswater tijdens de overstroming niet slikken, we zien nog de spijlen van de leuning aan de straatkant. Ook veel 'patsje' (groot en klein) op het loopbruggetje en stoere militairen met het water tot aan de knieën.

XXX
 

RIEMST (MEMBRUGGEN): DE TWEE TAXUSSEN VAN DE VROEGERE PASTORIJTUIN

Eerst wat historiek van de standplaats

De pastorij in Membruggen was in de periode van de eeuwwisseling naar de 19de Eeuw gehuisvest in een vleugel van een boerderij op het rechter gedeelte van het huidige kerkplein. De twee beschreven taxusbomen die meerdere eeuwen oud zijn, stonden destijds in de pastorijtuin. Links van deze bomen stond tot in de jaren 60 van de vorige eeuw een “toem”. Deze aarden heuvel is in de Atlas der Buurtwegen nog terug te vinden. Over deze “toem” werden in het verleden twee verhalen verteld. Enerzijds zou het een Romeinse tumulus zijn. Er is in Rijckerstraat in Membruggen in de jaren 1950 inderdaad een Romeinse villa ontdekt bij het bouwen van een woning. Dat het echter geen tumulus was, is in 2014 aangetoond via een geofysisch onderzoek. Anderzijds deed het verhaal de ronde dat de “toem “ ontstond door de ophoping van de aarde van een ondergrondse tunnel die vanuit die vroegere pastorij naar de pastoorstuin leidde. Het zou een vluchtgang zijn geweest voor de pastoor. Op 21 oktober 1793 werd tijdens de Franse Revolutie namelijk een wet aangenomen waarbij alle priesters die weigerden een eed van trouw aan de republiek te zweren, en iedereen die hun onderdak verschafte, ter plekke gedood mochten worden. In het hierboven vermelde geofysisch onderzoek is er inderdaad sprake van anomalieën in de ondergrond die wijzen op een mogelijke tunnel.

De “toem” werd in de jaren 60 van de vorige eeuw afgegraven door de K.S.A. die de pastorijtuin kregen als speelplein.

Dat allemaal wist Theo Thys ons te vertellen. (Ivo Thys 07112019)

Ook wat historiek over de boomsoort

Het is best een eigenaardige naaldboom die dan ook nog echt inheems is in het zuiden van België en misschien wel de enige boomvormige conifeer die daar ooit inheems was. Dat hij toch zo stiefmoederlijk behandeld werd is al even merkwaardig. Hopelijk komt in de toekomst met wat medewerking van de bosgroepen daar verandering in. Maar hoe dan ook als inheemse naaldboom blijft het een buitenbeentje. De Engelsen noemen het een “cone bearing” maar hij draagt geen kegels, hij heeft ook geen hars zoals de meeste coniferen en zoals de soortnaam “baccata’ laat veronderstellen zou hij bessen dragen maar ook dat is een loopje met de werkelijkheid.

In flora’ s van de twintigste eeuw werd het zelfs steevast omschreven als een exoot. Best eigenaardig als je weet dat in onze buurlanden, Frankrijk, Duitsland, Engeland zelfs natuurlijke Taxuswouden bestaan of restanten ervan. Daar is dit geslacht ook heel intens onderzocht en bestudeerd.

Echt mastodonten van bomen vind je alleen in Ierland, Engeland en Frankerijk. Vooral op rituele plaatsen of locaties waar religie nooit ver weg was wisten ze stand te houden. We denken dan aan kerken, begraafplaatsen en abdijen of zoals hier in een pastorijtuin.

En nu iets over de bomen zelf : Ze werden opgemeten door de Limburgse bomenwerkgroep in 2019 en kregen de identificatie Lim04480 ( gps locatie 50°49’05.1”) bij een stamomvang op borsthoogte van 248 cm, Lim04480 (gps locatie 50°49’05.1”) bij een stamomvang van 226 cm.

MAASMECHELEN - OP 26 JUNI 1971 BRANDDE HET 'HUIS VERSCHELDE' OP DE DORPSTRAAT (NU DOKTER HAUBENLAAN) VOLLEDIG UIT.

X

JAZZ BILZEN 1978

XXX

JAZZ BILZEN 1981

JAZZ BILZEN 1978: LUC APPERMONT

X

JAZZ BILZEN 1965-1981: HET MARIALEGIOEN OP DE FESTIVALWEIDE

AFFICHE VAN JAZZ BILZEN 1978

Het Marialegioen, dat in 1921 opgericht werd in Ierland en na de Tweede Wereldoorlog ook in België doorbrak, koppelde een sterke focus op gebed aan een actieve apostolaatswerking. In het kader van de zogenaamde Peregrinatio Pro Christo, het apostolaat in vakantieoorden, trokken Belgische leden geregeld naar het buitenland. Maar ook het muziekfestival dat van 1965 tot 1981 in Bilzen georganiseerd werd, stond hoog op de agenda. Jazz Bilzen was ‘een groot muzikaal gebeuren en een massale samenscholing waarin allerlei groepen en ideologieën werkzaam zijn om de jeugd te beïnvloeden. Hier moet ook het woord van God gesproken worden. Hier mag het Legioen van Maria niet ontbreken!’, zo luidde het. Aangezien het moeilijk was om jongeren te bereiken via de lokale parochiewerking, moest men zelf activiteiten ontplooien ‘waar de Jeugd van gans het land en omringende streken samenkomsten en festiviteiten houdt’.

Verschillende afdelingen van het Marialegioen, vooral uit de provincies Antwerpen en Limburg, zonden in de jaren 1970 en begin jaren 1980 leden naar Jazz Bilzen. De legionairs namen er deel aan interne gebeds- en bezinningsmomenten, maar begaven zich ook op het festivalterrein. Ze deelden er kleine bijbels, religieuze medailles, gebedsteksten en uurregelingen van misvieringen uit en gingen in gesprek met de festivalgangers. Die contacten werden zorgvuldig voorbereid. Zo dacht men er bijvoorbeeld over na hoe te reageren op opwerpingen als ‘God bestaat niet’, ‘de ene godsdienst is zo goed als de andere’ of ‘de kerkelijke structuur is verkeerd’. Men stelde echter tevreden vast dat de gesprekken doorgaans positief verliepen. Wel werd er ‘waar het H-pijpje circuleerde’ soms ‘ietwat spottend gelachen’.

IDEOLOGISCHE DIVERSITEIT

Het Marialegioen was niet de enige levensbeschouwelijke organisatie op Jazz Bilzen. Zo leert het archiefdossier dat ook de Katholieke Charismatische Vernieuwing er actief was, net als de katholieke Ernest van der Hallen-Jeugdgemeenschap, de hindoeïstische Hare Krishna-beweging en de Children of God, een groep met protestantse roots. Daarnaast werd er ‘antireligieuze propaganda’ gevoerd, bijvoorbeeld door de communistische politieke beweging Alle Macht Aan De Arbeiders (AMADA). Die levensbeschouwelijke en ideologische diversiteit zorgde voor ‘een heel speciale sfeer, wellicht enig in ’t land’.

In een tijd waarin festivals weleens omschreven worden als een ‘nieuwe religie’, werpt het dossier van het Marialegioen licht op een bijzonder aspect van de geschiedenis van Jazz Bilzen, soms bestempeld als ‘de moeder van alle festivals’: het apostolaat op de festivalweide.

XX

 

JAZZ BILZEN 1970

Jazz Bilzen 1970 De hardere rock doet het goed: Black Sabbath en Deep Purple bestormen de hitparades. Maar de muziekwereld is in rouw nadat zowel Janis Joplin als Jimi Hendrix aan een overdosis overlijden. Aan de overzijde van het Kanaal lokt het Isle of Wight Festival (met onder anderen The Who, The Doors, Leonard Cohen en Miles Davis) meer dan 600.000 bezoekers en wordt daarmee het grootste festival aller tijden. In Bilzen loopt het zo’n vaart niet. De ‘jaarlijkse hoogmis van de moderne muziek’ ondervindt steeds meer concurrentie van kleinere festivals die nu overal te lande plaatsvinden en na de uitgeregende editie van het jaar voordien, zit de organisatie krap bij kas. Met Black Sabbath halen ze alvast een topper van het moment binnen. Als ook The Kinks, Cat Stevens, Badfinger, Dizzie Gillespie en Arthur Conley present geven, lijkt het broodje gebakken. Het publiek zakt in massale getale af naar de festivalwei waar onder een stralende zon Jazz Bilzen voor de zesde keer van start gaat. Maar muzikaal weet geen enkele band te overtuigen: Gillespie speelt een makke set, Ozzy en de zijnen zijn de vreemde eend in de bijt en The Kinks krijgen enkel met ‘Lola’ de vlam in de pan. Dat ligt niet eens aan hun kunnen, maar vooral aan de wankele geluidsinstallatie van sponsor Davoli. Die zorgt ervoor dat Cat Stevens helemaal de mist in gaat en dat de aangekondigde Golden Earring weigert een voet op het podium te zetten. Barry Hay en de zijnen willen op hun eigen soundsystem spelen maar dat is een no go voor de organisatie. De band houdt voet bij stuk en keert onverhoeds terug huiswaarts. Maar niet zonder eerst langs de kassa te passeren. De medewerker die de gages uitkeert, is zich van geen kwaad bewust en betaalt braaf de beloofde 30.000 frank. Als het débacle de organisatoren even later ter ore komt, wordt de achtervolging ingezet. Maar de Earrings zijn al over de grens… Ook Arthur Conley zorgt voor ophef. De Amerikaanse soulster die met ‘Sweet Soul Music’ een kaskraker van jewelste op z’n naam schreef, komt zonder z’n vaste begeleidingsband naar Bilzen. Voor de gelegenheid huurt hij een stel Britse muzikanten in die zonder instrumenten op de afspraak verschijnen. In allerijl worden drums, bas en gitaren verzameld, maar er is ook nog een orgel nodig. De jonge Bilzense muzikant Paul Vrijens is bereid zijn gloednieuwe exemplaar uit te lenen. Maar wanneer de orgelist van dienst niet tevreden is met de klank, trapt hij het instrument doodleuk in elkaar en gooit het van het podium. De sfeer in de backstage zakt onder nul wanneer ook twee caravans die als kleedkamer dienst doen, vertimmerd worden. Bij sommige artiesten is de peace & love-vibe duidelijk ver te zoeken. Niet alleen de artiesten doen moeilijk, ook de rijkswacht toont zich allesbehalve meegaand. Iedere inbreuk op het goed fatsoen wordt genoteerd en/of bekeurd. Na afloop is de pers niet mals: de sfeer was ondermaats, het programma teleurstellend en het geluid abominabel. Bilzen wordt andermaal als oord van verwildering en dure rip off (350 frank voor een weekendticket!) in de kijker gezet. Hoofdredacteur Karel Anthierens van Humo schiet in zijn pen en ontkracht in een vlijmscherp artikel vol sneren naar de rijkswacht dat Bilzen ‘één groot drugshol’ zou zijn. De spanning tussen de rijkswacht, de organisatie en Humo is te snijden.

XXXX

JAZZ BILZEN 1967

XXXX

MAASMECHELEN - HET WITTE HUISJE DAT MOEST VERDWIJNEN VOOR DE AANLEG VAN DE KLOKKENSTRAAT 1947

Dit is de Dorpstraat met het witte huisje, op deze plaats rij je nu de Klokkenstraat in, hier woonde een douane.

XX

MAASMECHELEN DORPSTRAAT VERWOESTE BROUWERIJ NA BOMBARDEMENTEN 1940

Brouwer Victor Hermans woonde met zijn Franssprekende echtgenote Thérése Humblé in het hoekhuis van de huidige Klokkenstraat. Tijdens de bombardementen op de 10de mei 1940 werd de brouwerij totaal verwoest.

X

x

MAASMECHELEN DORPSTRAAT (NU DOKTER HAUBENLAAN) OP WEG NAAR DE KERK 1947

XX

LANAKEN - OUD GEMEENTEHUIS

Ingekleurde versie

XX

EISDEN - ZICHT OP CAFÉ RESTAURANT DE KNEVEL 1951

Ingekleurde versie

XX

VREUGER: HET DORP STAAT IN BRAND (ARTIKEL GESCHREVEN IN 2005) MAASMECHELEN

XX

MIJN WERK

Film gemaakt door de Kempense Steenkolenmijnen naar aanleiding van de sluiting en als eerbetoon aan de mijnwerkers, deze werd getoond tijdens het sluitingsfeest, elke mijnwerker toen nog in dienst kregen deze videoband mee naar huis. Gefilmd in Genk, Eisden ,Winterslag, Houthalen en in de ondergrond van Beringen en Zolder.

X

LANAKEN STATIONSSTRAAT (TOEN STATIESTRAAT)

Ingekleurde versie

Rechts is het station, in de verte is de spits van de kerktoren nog te zien.

XXX