BOORSEM BOOT ZUID-WILLEMSVAART 2021

                                                                        Foto's Jp

X

LANAKEN 2022

                                                                               Foto Jp
 

HERBRICHT IN DE MIST 2021

                                                                           Foto's Jp

XX

KOTEM "DE HAL" - MAASPAAL 2021

                                                                              Foto Jp

X
 

KOTEM - DUVELSKOEL (DUIVELSKUIL)

Duvelskoel

Naar navigatie springenNaar zoeken springen

De Duvelskoel (Nederlands: Duivelskuil) is een kuil gelegen in de winterbedding van de Maas te Kotem (Maasmechelen). De kuil maakt deel uit van een serie van drie kuilen tussen Kotem en Uikhoven die aan de rivierzijde van de dijk liggen, met name de koel van Ferdinand (vernoemd naar Ferdinand Heijens), de koel van Colla en de vernoemde Duvelskoel. De oorsprong van drie kuilen is onbekend, hoewel er twee gangbare theorieën zijn. Enerzijds is het mogelijk dat de kuilen zijn uitgeschuurd door de Maas bij stroomverleggingen en overstromingen. Op hoogtekaarten van het gebied zijn verschillende oude maasgeulen zichtbaar door en rond de kuilen. Anderzijds is het mogelijk dat de grond uit de kuilen is gebruikt om de dijk tussen Kotem en Uikhoven aan te leggen of op te hogen.

Locatie

De eerste kuil vanuit Kotem richting Uikhoven is de kuil van Ferdinand. Deze kuil is duidelijk zichtbaar in het landschap, maar is behoudens hoogwater niet meer gevuld met water. De tweede kuil is strikt genomen de kuil van Colla. Deze kuil is de meest opvallende en is zelfs bij extreme droogte gevuld met grondwater. Formeel gezien is de derde kuil vanuit Kotem de 'Duvelskoel'. Deze kuil was door demping al vroeg in de 20ste eeuw nauwelijks nog zichtbaar in het landschap en is vandaag de dag nooit gevuld met water. De kuil werd daarom ook wel het 'Duvelskoelke' genoemd, in de verkleinvorm. Rondom de eeuwwisseling is er echter een legenderoute uitgewerkt langs de Maas die enkele markante plekken en legendes in de verf zet. In het kader van deze legendeverzameling is bij de tweede kuil (de kuil van Colla) een informatiebord geplaatst over de Duvelskoel, die eigenlijk de derde kuil was. Aangezien de eerste en de nauwelijks zichtbare derde kuil thans steeds droog staan, is deze tweede uiterst zichtbare kuil bekend komen te staan als 'De Duvelskoel'. De namen 'kuil van Ferdinand' en 'kuil van Colla' verdwijnen tegelijk steeds meer uit het collectief geheugen.

Geschiedenis

De drie kuilen zijn nog niet zichtbaar op de Ferrariskaart (1771-1778). De Ferrariskaart bevat echter veel fouten in de regio van Kotem. Bovendien staan ook andere kuilen niet vermeld op de kaart, waardoor het niet onwaarschijnlijk is dat de kuilen al bestonden in deze periode. De drie kuilen zijn in ieder geval wel al terug te vinden op de Tranchotkaart nr. 73-74 (1805-1807). In het bijzonder op de Maaskaarten van de Rijkswaterstaat zijn de kuilen in detail zichtbaar (1847). In de Atlas der Buurtwegen (1841) is duidelijk zichtbaar dat de perceelgrens waarop de kuilen liggen strikt samenvalt met de rand van de kuilen. Op luchtfoto's van 1952 en 1970 zijn de eerste en de tweede kuil vanuit Kotem nog duidelijk zichtbaar en gevuld met water. De derde kuil vanuit Kotem is op dat moment al niet meer langer nat en zal enkel in geval van hoogwater door grondwater onder water staan. Na de jaren '70 zal de eerste kuil aangevuld worden met grond, waardoor ook deze kuil enkel bij hoogwater onder water komt te staan door kwellend grondwater. De derde kuil zal bij de versterking van de dijk in de jaren '90 verder gedempt worden, waardoor deze nauwelijks nog zichtbaar is in het landschap. Enkel de uitstulping in de dijk doet bij deze kuil nog vermoeden dat hier ooit een obstakel moet zijn geweest.

Legende

Aan de Duvelskoel is een legende verbonden. In een ver verleden zou een paardenkoets in Uikhoven gearriveerd zijn. De volledig in het zwart geklede koetsier zou aan enkele Uikhovenaren de snelste weg naar Kotem gevraagd hebben. De Uikhovenaren wezen hem de kortste weg, via de Maasdijk. Daar zou de koets, al dan niet per ongeluk, van de dijk afgereden zijn, recht in de Duvelskoel. Als door een draaikolk werd het gespan naar beneden gezogen. Nooit meer heeft men iets gehoord of gevonden. De kuil zou tot in de hel reiken, vandaar de naam 'Duvelskoel'.

Hoewel de Duvelskoel zoals gezegd strikt genomen de derde kuil vanuit Kotem is, staat deze legende op een toeristisch informatiebord aan de tweede kuil. Deze tweede kuil staat daarom thans hoe langer hoe meer bekend als de Duvelskoel. Getuigenissen uit 1970 laten horen dat de koets inderdaad in de tweede kuil zou zijn gereden (de koel van Colla), wat zou betekenen dat de legende wel aan de juiste kuil is gekoppeld, maar aan de verkeerde naam.

X

BOORSEM (TOEN BOORSHEIM) - BRUG 1910

BOORSEM ST-JORISSTRAAT (TOEN KERKSTRAAT)

Links Café bij Leen waar zij nog tot op hoge leeftijd de klanten en de plaatselijke jeugd (die er samentroepte om het uitgaansleven in te duiken, in elk dorp was er wel een dancing of dergelijke te vinden) bleef bedienen. Midden in de groep pastoor Theodoor van Gool die nogal populair was bij de plaatselijke jeugd in de jaren '70/'80. Hij woonde een hele tijd in de pastorie van de Sint-Jorisparochie (maar ook elders in Boorsem heeft hij gewoond). Het was toen zeer spannend bij de pastoor omdat het gebouw toen iets sinister uitstraalde, vooral binnen. Maar men kon er ravotten en zelfs drinken of eten (vooral wijn en pudding). In 1985 werd de pastoor op pensioen gesteld, waarna hij naar het klooster van Venlo verhuisde

X

MAASMECHELEN - VERBREDING NIEUWE RIJKSWEG (N-Z) TER HOOGTE VAN HET COLLEGE OMSTREEKS 1969/1970

Ingekleurde versie

XX

LANAKEN, MAASMECHELEN ENZ. - BEVRIJDING DOOR DE HELL ON WHEELS 1944

X

LANAKEN - BETOGING TEGEN MINISTER COLLARD 1956

X

LANAKEN (TOEN LANAEKEN) - AANKOMST DER GRENSWACHT / KERK

Ingekleurde versie

Aankomst der grenswacht - Op 3 september 1934 werd de compagnie grenswachters van lanaken officieel welkom geheten door de gemeente. Het publiek verdrong zich tot op de kiosk voor de kerk en luisterde met blijkbaar wisselende aandacht naar de toespraak van de burgemeester (buiten beeld) voor het monument van de gesneuvelden. De grenswachters werden een vertrouwd beeld in het vooroorlogse Maasland. Op 10 mei 1940 was dit echter de enige eenheid op volle kracht én op de juiste plaats. Om een onvoorstelbare reden waren de compagnies van Maaseik en Kaulille uitgerekend op die dag op oefening in het kamp van Beverlo. Op deze foto is de kerk niet zichtbaar, die bevindt zich enkele meters rechts van de foto. Te zien is wel het kerkhof met daarnaast een apotheek. Ook een kiosk met toeschouwers.

De kerk met de kiosk, op deze foto is de apotheek die zich links van de foto bevindt niet meer zichtbaar.

XXXX

BUNKER N AAN DE BRUG VAN VELDWEZELT NA DE GEVECHTEN VAN 10 MEI 1940

Lees DE ACHTTIENDAAGSE VELDTOCHT (het Belgische verhaal van mei 1940, eenheid per eenheid) via onderstaande link (kopieer de link en plak in de adresbalk):

https://18daagseveldtocht.be/grenswielrijders/bataljon-grenswielrijders-limburg/

LANAKEN (TOEN LANAEKEN) BESSEMERSTRAAT (TOEN DORPSTRAAT) - HOTEL / CAFÉ VICTORIA

XX

LANAKEN - CAFÉ BERGERGRAAF ROND DE JAREN '50

Upscaled

Dit café was gelegen waar nu het kruispunt Koning Albertlaan / Maastrichterweg is.

Lanaken rond de jaren '50 (met links het spoor van de tram met als beginhalte Tongeren en eindhalte Tournebride). Centraal Café Bergergraaf (naam waarschijnlijk ontleend aan het dichtbijgelegen herenhuis (kasteel) Bergergraaf (vroeger werden herenhuizen kastelen genoemd bv. kasteel pietersheim, kasteel Daalbroek en kasteel Alicebourg).

XXXX

LANAKEN - BRUGGENBOUW ALBERTKANAAL

Het verbindingskanaal Briegden -Neerharen is klaar in 1934 en de brug tussen Lanaken en Smeermaas gaat open ter hoogte van rubberfabriek Carideng. begin 1940 zal deze brug opgeblazen worden i.v.m. WOII.

XXX

LANAKEN (TOEN LANAEKEN) - CAFÉ / HOTEL / RESTAURANT BAIJOT TOURNEBRIDE 1927

De 3 personen op de linkse bank met tafeltje zijn aan het kaarten.

Ook op deze foto zijn de 3 kaarters aanwezig op de linkse bank met tafeltje. De poster op de boom is geheel Franstalig.

XXX

LANAKEN (TOEN LANAEKEN) - BESSEMERSTRAAT

Ingekleurde versie

XXX

 

LANAKEN - LIJN 17 GENK-MAASTRICHT 1981

Lijn 17 Genk - Maastricht, op 15-4-1981. het vrij klassieke rood heeft het enkele decennia volgehouden, maar bij het nemen van deze foto was het oranje die de boventoon voerde.

XX

LANAKEN - VERSLAG ARCHEOLOLOGISCH ONDERZOEK RESTAURATIE VAN DE BURCHTRUÏNE PIETERSHEIM

Het hele verslag van het Archeologisch onderzoek in het kader van de restauratie van de burchtruïne Pietersheim te Lanaken is volledig te lezen via onderstaande link (kopieer deze link en plak in de adresbalk).
https://oar.onroerenderfgoed.be/publicaties/ROEV/1381/ROEV1381-001.pdf

LANAKEN TEKENING KASTEEL EN BURCHT PIETERSHEIM

                                          Tekening van Philippus van Gulpen (1792-1862)

Kasteel en burcht Pietersheim waren de zetel van de heerlijkheid Pietersheim. Resten van de 12e-eeuwse waterburcht Pietersheim getuigen van een lange geschiedenis. Net buiten de burchtsite, op de locatie van het voormalig neerhof van de waterburcht, staat 'Kasteel Pietersheim', dat in zijn huidige neoklassieke vorm dateert uit het begin van de 20e eeuw.

LANAKEN OUD GEMEENTEHUIS IN DE JAREN '70

Upscaled

XXXX

LANAKEN (TOEN LANAEKEN) CAFÉ / RESTAURANT / HOTEL TOURNE-BRIDE VOOR EN NA DE BRAND TIJDENS EEN AANVAL VAN DE DUITSERS IN 1914

Ingekleurde versie

Op het prachtige gebouw op de achtergrond boven de deur is het opschrift VLIEGEN - ENGELEN te lezen met daaronder CAFÉ TOURNE-BRIDE. Rechts van die deur staat vermeld ARRET DU TRAM (TRAM HALTE). Deze foto is uit 1908.

Upscaled

CAFÉ TOURNE-BRIDE 1907

CAFÉ TOURNE-BRIDE 1910

Na de brand was het prachtige hotel totaal verwoest.

Lanaken hotel Tournebride voor en na de brand tijdens een aanval van de Duitsers.

op zondagmorgen 4 oktober 1914 brak de hel werkelijk los. Met kanonnen werd het centrum gedurende anderhalf uur beschoten en een troepenmacht van 1500 à 2000 manschappen viel Lanaken binnen.

XXX

LANAKEN (TOEN LANAEKEN) TOURNEBRIDE - CAFÉ / HOTEL / RESTAURANT BAIJOT

FOTO: Het befaamde Hotel Baijot, hier nog in een beginstadium, moest verdwijnen wegens verbreding van Rijksweg 17 (Nu N78 Tournebride).

Tournebride is de plaatselijke benaming van de N78 ter hoogte van Neerharen. In het noorden gaat de straat over in de Staatsbaan en in het zuiden in de Europalaan. Aan Tournebride bevond zich vroeger het eindstation van de paardentram. Hier moesten dus de paarden, en dus ook de teugels, aan de andere kant van de tram gekoppeld worden. Vandaar "tourner les brides" (omdraaien van teugels), wat later verbasterd werd naar Tournebride. Tegenwoordig bevindt zich hier de busstelplaats van de Lijn.

XXXX

LANAKEN (TOEN LANAEKEN) TOURNEBRIDE - CAFÉ / HOTEL / RESTAURANT BAIJOT

Ingekleurde versie

XXXX

LANAKEN (TOEN LANAEKEN) TOURNEBRIDE 1920

Links een wachtende stoomtram (waar stelplaats De Lijn is), rechts Café / Hotel / Restaurant Baijot.

XXXXX